ความรู้สึกหลังคลอด

สิ่งที่คาดหวัง

หลังจากเจ้าตัวน้อยลืมตาดูโลก ไม่ว่าจะเป็นความอึดอัด ความเจ็บปวด ความวิตกกังวล ความเหนื่อยล้าต่างก็ถาโถมมาที่คุณ คุณแม่มือใหม่อาจจะตกใจอยู่บ้างกับอากัปกิริยาของเจ้าตัวน้อย การเตรียมตัวล่วงหน้าจะช่วยเอาชนะอุปสรรค์ต่างๆ ได้ไม่ยากเลย

คุณจะรู้สึกสบายใจหลังจากคลอดลูก ร่างกายจะหลั่งเอ็นดอร์ฟินเป็นยาบรรเทาปวดตามธรรมชาติ รวมถึงการผ่อนคลายที่เป็นผลจากยาบรรเทาอาการปวดก็ช่วยทำให้คุณรู้สึกว่าบางสิ่งบางอย่างดีขึ้น


อย่างไรก็ตามเมื่อยาค่อยๆ หมดฤทธิ์ คุณจะเริ่มรู้สึกถึงผลที่เกิดขึ้นเต็มๆ ตลอดช่วงการตั้งครรภ์และช่วงคลอดบุตร 'คุณรู้สึกเหนื่อยล้าอย่างที่สุดในช่วงเวลาที่ลูกน้อยของคุณต้องการคุณมากที่สุด' Clare Delpech จาก The Association for Post-Natal Illness อธิบาย 'ถึงแม้คุณจะพยายามต่อสู้ก็ตามแต่แท้จริงแล้วคุณร่างกายของคุณต้องการการฟื้นฟูและพักผ่อนอย่างเต็มที่'


เยื่อบุฝีเย็บระหว่างช่องคลอดและทวารหนักสามารถฉีกขาดได้ระหว่างการคลอด หมอสูตินารีแพทย์ที่ทำคลอดให้จะทำการตัดฝีเย็บเพื่อขยายปากช่องคลอด แล้วเย็บหลังจากทารกออกมาแล้ว คุณแม่มือใหม่ได้รับคำแนะนำให้ประคบเย็น หรือยาทาภายนอกตรงบริเวณฝีเย็บหลังจากเย็บฝีเย็บแล้ว

เมื่อลูกน้อยของคุณออกมาแล้ว หน้าอกของคุณจะมีน้ำนมเหลือง (Colostrum) ไหลออกมา ซึ่งเต็มไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการเพื่อเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของลูกน้อย 'หน้าอกของคุณจะนิ่มในช่วงแรก จากนั้นเต้านมจะแข็งขึ้น บวม และนุ่ม' Zita West ผู้เขียนหนังสือ Your Pregnancy Companion อธิบาย ประคบเย็นช่วยผ่อนคลายความปวด หรือจะเอาถุงถั่วแช่เย็นห่อในผ้าเช็ดตัวประคบก็ใช้ได้เช่นกัน คุณแม่บางคนใส่ชุดชั้นในสำหรับให้นมเพื่อช่วยเวลานมคัด


คุณแม่มือใหม่มักจะมีน้ำคาวปลาไหลออกมาหลังคลอดซึ่งอาจจะมีออกมามากในช่วงหนึ่งถึงสองสัปดาห์หลังคลอด หน้าท้องบริเวณที่ลูกน้อยเจริญเติบโตจะนิ่มและยื่นออกมาในบางเวลา คุณแม่บางคนอาจจะยังเจ็บกับมดลูกหดรัดตัวอยู่บ้าง ระหว่างให้นมลูกร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนให้น้ำนมไหล ให้ใช้แผ่นซับน้ำนมซับไว้

'อารมณ์เศร้าสามารถทำให้คุณรู้สึกซึมเซาและหวาดกลัว' Delpech กล่าว สิ่งเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้ในช่วงไม่กี่วันหลังจากคลอดลูกและรวมทั้งความเหนื่อยล้าทางร่างกายทำให้คุณรู้สึกเช่นนี้ได้ 'พยายามไม่แบกภาระเรื่องงานบ้าน การทำงาน หรืออะไรก็ตามในเวลานี้ อาจจะเห็นแก่ตัวไปบ้าง ให้นึกถึงตัวคุณและลูกน้อยก่อนอันดับแรก'

ช่วงเวลาในการฟื้นฟูจากการผ่าคลอดมักจะขึ้นอยู่กับพฤติกรรมสภาพแวดล้อม ผู้หญิงที่ผ่าคลอดฉุกเฉิน ใช้เวลาในการผ่าคลอดมากอาจจะใช้เวลาฟื้นฟูจากความเจ็บและอารมณ์ช็อกนานกว่าการคลอดแบบธรรมชาติ แม้คุณจะได้รับการดูแลอาการเจ็บหลังคลอดอย่างดี คุณจะมีน้ำคาวปลาไหลในช่วงสองสัปดาห์หลังคลอดอีกด้วยพร้อมกับอาการปวดท้อง

ความไม่สมดุลของสารเคมีและฮอร์โมนในตัวคุณแม่มือใหม่สามารถกระตุ้นให้เกิดอาการแปลกๆ บางครั้งก็มีท่าทางตื่นกลัว บางคนมีเหงื่อออกมาเมื่อเมตาโบลิซี่มเผาผลาญมากขึ้นในช่วงให้นมลูก บางคนผมร่วง คุณควรปรึกษาแพทย์ถึงผลข้างเคียงจากระดับธาตุเหล็กที่ลดลงมากด้วย


'เว้นแต่คุณแม่มือใหม่ได้รับคำแนะนำที่เฉพาะเจาะจงให้มีเซ็กส์ได้ เวลาที่จะกลับมามีเซ็กส์อีกครั้งของผู้ขึ้นอยู่กับความรู้สึกของเธอ' แซลลี่ เรนเดิล นางพยาบาลผดุงครรภ์อิสระกล่าว 'ถ้าหากเธอผ่าคลอดจะเจ็บแผลและขยับตัวลำบาก ถ้าเย็บฝีเย็บคงต้องคอยจนกว่าหาย' ทั่วไปจะอยู่ประมาณหกสัปดาห์แต่ก็ขึ้นอยู่กับอาการเจ็บแผลเย็บ บางคนอาจจะนานกว่านั้น 'จิตใจของผู้หญิงยากแท้หยั่งถึงจะบอกว่าได้เวลาไหนที่พวกเธอต้องการมีเพศสัมพันธ์อีกครั้งเนื่องจากภาพลักษณ์ของตัวเอง ความเหนื่อยล้า และความรู้สึกของความเป็นคุณแม่มือใหม่

'ร่างกายส่วนอื่นๆ อย่างกระเพาะปัสสาวะก็ทำงานหนักในช่วงตั้งครรภ์และตอนคลอดด้วย' ซิต้า เวสต์ กล่าว อาจจะทำให้มีปัสสาวะเล็ดขณะที่ไอหรือหัวเราะ กล้ามเนื้อค่อยๆ ฟื้นฟู กระเพาะปัสสาวะอาจจะมีอาการติดเชื้อได้หลังคลอด ควรดื่มน้ำมากๆ และปรึกษาแพทย์หากมีสัญญาณการติดเชื้อ